Blog > Komentarze do wpisu

Liturgia godzin - brewiarz dla świeckich

Krótkie omówienie, czym jest, a czym nie jest modlitwa brewiarzem, inaczej nazywana Liturgią Godzin. Cytat za stroną ministrantów archidiecezji katowickiej.

Liturgia Godzin, nazywana potocznie brewiarzem, to nic innego jak codzienna modlitwa Kościoła; zadośćuczynienie ewangelicznym słowom Chrystusa: "Zawsze trzeba się modlić i nie ustawać" (Łk 18, 1).

Liturgia godzin (łac. Liturgia Horarum) ma na celu uświęcenie czasu w ciągu całego dnia. Czytamy we Ogólnym wprowadzeniu do Liturgii Godzin: "źródłem pobożności i ożywieniem modlitwy osobistej", a także nieustanną częścią nieustannej pieśni chwały, śpiewanej Bogu w Niebie. OWLG ukazuje też Chrystusa jako mistrza i nauczyciela modlitwy.

Zestaw modlitw na cały dzień nazywamy Oficjum. Odnowiona wersja L.G. została stworzona "by mogli w niej uczestniczyć nie tylko duchowni, ale także (...) wierni świeccy". Nowa L.G. ma na celu sprzyjanie owocnemu zrozumieniu jej związków z Eucharystią i rokiem liturgicznym.

Składa się ona z Jutrzni (modlitwy porannej), Nieszporów (modlitwy wieczornej), Tercji, Seksty, Nony (obecnie coraz mniej powszechne) i Komplety (modlitwy na zakończenie dnia).

Z kolei w każdej godzinie zawiera się hymn, psalmodia (układ psalmów), czytanie z pisma Świętego, antyfony oraz modlitwy na zakończenie. Zaleca się, by wszystkie części Liturgii Godzin były śpiewane (poza czytaniami).

Do tej wyjątkowej modlitwy przez fakt święceń zobowiązani są szczególnie diakoni, prezbiterzy i biskupi, ale zachęca się do niej także osoby świeckie (ministranci winni być ludźmi modlitwy).

Typiczne wydanie łacińskie ukazało się w latach 1971-1972. Na język polski Liturgia godzin była tłumaczona w latach 1982-1988, zaś drugie wydanie typiczne ogłoszono w 1985 roku. Brewiarz obejmuje cztery tomy, w kolejności okresów liturgicznych: brewiarz świeckich

I. Adwent i Okres Bożego Narodzenia
II. Wielki Post i Okres Wielkanocy.
III. Okres Zwykły (od 1 do 17 niedzieli).
IV. Okres Zwykły (od 18 do końca roku kościelnego)

Układ Brewiarza: teksty okresowe, teksty stale, psałterz podzielony są na cztery tygodnie.

Zawiera także osobne teksty własne o świętych oraz teksty wspólne.

Istnieje również specjalny Brewiarz dla świeckich, ograniczony do 3 godzin: Jutrzni, Nieszporów (w układzie czterotygodniowym) i Komplety, w układzie jednotygodniowym. Jest on powszechnie dostępny w księgarniach katolickich.

Aby dobrze zrozumieć sens i znaczenie, a także by opanować "poruszanie się" po Liturgii Godzin, polecam Ogólne Wprowadzenie do Liturgii Godzin (OWLG). Wydaje mi się ono nieocenionym przewodnikiem po świecie tej pięknej, nieustannej modlitwy Kościoła, który z pozoru wydaje się chaotyczny i niezrozumiały.

Charakterystyka poszczególnych części Liturgii Godzin:

  • Jutrznia i Nieszpory

    Jutrznia to poranna modlitwa Kościoła, zawierzająca cały dzień. W jej czasie prosimy o zachowanie od zła i siły na walkę z nim.

    Nieszpory to modlitwa wieczorna, w której dziękujemy i uwielbiamy Boga. Zaleca się, by z całej Liturgii Godzin razem z wiernymi odmawiać publicznie przynajmniej nieszpory. Winna ona poprzedzać Kompletę.

    Układ modlitw: (są one do siebie bardzo zbliżone; różnice podano i wyszczególniono):

    • Wezwanie + Ps 95 (ew. Ps 100, 67 lub 24). Wezwanie: "Panie, otwórz wargi moje, a usta moje będą głosić Twoją chwałę". (OWLG 34). Intonuje się wezwanie lub werset wprowadzający: "Boże, wejrzyj ku wspomożeniu memu. Panie, pospiesz ku ratunkowi memu. Chwała Ojcu i Synowi..." oraz Alleluja (opuszcza się w Wielkim Poście).
      Werset wprowadzający pomija się, gdy rozpoczynamy od wezwania (OWLG 41).
    • Hymn
    • Psalmodia (układ psalmów na dany dzień).
      • psalmodia Jutrzni: 3 psalmy:
        1. psalm do godziny porannej,
        2. psalm ze Starego Testamentu,
        3. psalm pochwalny (Laudate) zgodny z tradycją Kościoła, (OWLG 43),
      • psalmodia Nieszporów: 3 psalmy:
        1. dwa psalmy dostosowane do godziny wieczornej,
        2. pieśń z listów apostolskich lub Apokalipsy,
      Psalmy można śpiewać w sposób ciągły lub z podziałem na chóry. Przed każdym psalmem odmawia się antyfonę, a po każdym psalmie: Chwała Ojcu... (OWLG 123).
    • Czytanie (krótkie lub dłuższe)

      "Należy je odczytać jako głoszenie słowa Bożego i tak też słuchać" (OWLG 45)

      Przy udziale wiernych w LG tekst czytania można objaśnić w krótkiej homilii (a po niej zachować milczenie). (OWLG 47, 48).
    • Pieśń z antyfoną (np. pieśń Zachariasza, Magnificat).
    • Modlitwy końcowe (tzw. precesy):
      • Jutrznia - modlitwy poświęcające dzień,
      • Nieszpory - modlitwy wstawiennicze.
    • Ojcze nasz (Pater noster).
    • Błogosławieństwo. (OWLG 51).
  • Godzina czytań

    "obejmuje psalmy, hymn, modlitwę oraz inne jeszcze części, jest więc naprawdę Godziną modlitewną (...) w ten sposób nawiązuje się rozmowa między Bogiem i człowiekiem" (OWLG 56).

    Tę godzinę niegdyś odmawiało się nocą - teraz można to czynić wcześnie rano - przed Jutrznią. "Czuwajcie więc, bo nie wiecie kiedy Pan domu przyjdzie" (Mt 25, 6). [OWLG 72].

    Układ modlitw:
    • Wezwanie (zasady takie same jak w przypadku Jutrzni i Nieszporów).
    • Hymn
    • Psalmodia (3 psalmy)
    • Czytania (dwa):
      • Pierwsze z pisma Świętego,
      • Drugie z Ojców Kościoła lub z hagiografii (o świętych),
      Responsorium
    • Hymn Ciebie, Boże chwalimy (w niedziele, uroczystości i święta poza Wielkim Postem). Opuszcza się go w dni powszednie.
    • Modlitwa końcowa.
  • Modlitwy w ciągu dnia

    Modlitwy w ciągu dnia obejmują: modlitwę przedpołudniową, południową, popołudniową. Ich forma jest identyczna.

    "Sobór Watykański II postanowił zachować w Oficjum te trzy Godziny mniejsze". (OWLG 76).

    Układ modlitw:
    • "Boże wejrzyj ku wspomożeniu memu...". Chwała Ojcu. Alleluja. (opuszcza się je w Wielkim Poście).
    • Hymn
    • Psalmodia (3 psalmy)
    • Czytanie z wersetem
    • Modlitwa końcowa.
  • Kompleta

    Kompleta to modlitwa na zakończenie dnia. Tuż przed zaśnięciem oddajemy Panu cały zakończony dzień, poświęcamy noc, prosząc o "noc spokojną i śmierć szczęśliwą". Ponadto dokonujemy rachunku sumienia.

    Układ modlitw:
    • "Boże wejrzyj ku wspomożeniu memu...". Chwała Ojcu. Alleluja. (opuszcza się je w Wielkim Poście).
    • Rachunek sumienia.
    • Hymn
    • Psalmodia (po I nieszporach ndzl - Ps 4 i 134, po II Nieszporach ndzl Ps 91).
    • Czytanie, responsorium
    • Pieśń; "Teraz o Panie pozwól odejść słudze Twojemu"
    • Modlitwa końcowa
    • "Noc spokojną i śmierć szczęśliwą niech nam da Pan..."
    • Antyfona ku czci NMP

 

"(...) Liturgia godzin nie jest naszą modlitwą prywatną, bo jeśli nawet odmawiana jest samotnie, zawsze jest modlitwą w imieniu Kościoła." [OWLG 108]

"W ramach wychowania do modlitwy zachęcam również do praktykowania Liturgii Godzin, poprzez którą Kościół uświęca poszczególne godziny dnia i upływający czas podzielony według okresów roku liturgicznego"
[z listu Mane nobiscum Domine, JP II]

przyg. Piotr Lewandowski

Brewiarz dla świeckich można kupić w katolickim sklepie internetowym e-religijne.pl:

- Mała Liturgia Godzin

- Brewiarz dla świeckich Warmińskie Wydawnictwo Diecezjalne

- Brewiarz dla świeckich - Liturgia Godzin - Jutrznia, Nieszpory, Kompleta



poniedziałek, 19 marca 2012, ereligijne